Ervaringen met Starlink satelliet internet in Europa

Starlink satelliet internet belooft breedband internet zonder datalimiet in een groot deel van Europa voor één vast maandelijks tarief. Onze ervaringen met Starlink satelliet internet in Europa gaan we opdoen door behoorlijk intensief gebruik van Starlink satelliet internet op verschillende locaties, waaronder ook vanuit onze camper. We maken daarbij de vergelijking met de 4G verbinding waarmee we gewend zijn om onderweg verbinden met het internet. We zetten onze belangrijkste vragen met antwoorden op een rij en beschrijven onze ervaringen met Starlink satelliet internet in Europa.

We werken dit blog bij met onze laatste ervaringen met Starlink satelliet internet in Europa.

Starlink satelliet internet in Europa met een camper

Speciaal voor zogenaamde Recreational Vehicles (RVs – zoals campers, caravans, mobile homes etc.) wordt het Starlink RV abonnement voor satelliet internet aangeboden. Met dit abonnement ben je niet gebonden aan een vast verblijfadres. Wel gelden capaciteit limieten voor elke cel in het satellietnetwerk, waardoor de toegang bij drukte beperkt zou kunnen worden. De investering die je moet doen voor mobiel Starlink satelliet internet is aanzienlijk. Je krijgt daarbij te maken met meer apparaten die je moet monteren in/op je camper, zoals een schotel en WiFi router die moeten worden voorzien van stroom.

Foto’s van Starlink Kit

  • Alles uitvouwen Alles inklappen
  • 4G vs Starlink: Bereik en obstructies

    Er is op veel plekken 4G bereik, al blijven hoogteverschillen en anderszins afgelegen plekken nog wel voor problemen zorgen. Starlink heeft natuurlijk soortgelijke uitdagingen met objecten die het bereik verhinderen, al zijn dit vaker heel lokale problemen zoals een boom of gebouw. Je kan beargumenteren dat een lokaal probleem makkelijker op te lossen is; een boom zou makkelijker te ontwijken moeten zijn dan een berg. Het helpt daarbij ook zeker dat er 23 meter kabel aan de schotel zit, om deze bijvoorbeeld eventueel wat verder van de camper te plaatsen.

  • 4G vs Starlink: Goede stabiele verbinding

    Bij 4G heb je gelegenheid om op basis van online informatie zelf een plek in de buurt van een zendmast op te zoeken, waar je dan bijna garantie hebt op goede stabiele verbinding. Zelfs dan kan zo’n verbinding bijna niet op tegen een redelijke Starlink verbinding die vele malen beter kan zijn. Je kan een stabiele verbinding vergelijken op een aantal punten, zoals snelheid, latency (vertraging op de lijn) en uptime. Onze ervaringen zijn samengevat:

    • Van 4G wordt gezegd dat een snelheid geboden wordt van maximaal 75 Mbps (download van bijna 10 MB per seconde). Starlink haalt met regelmaat meer dan het dubbele van 150 Mbps (download van bijna 20 MB per seconde).
    • Van 4G wordt gezegd dat een latency geboden wordt van 50-100 ms. Bij Starlink meten we vergelijkbare latencies tot zelfs betere met wat meer variatie van 20-100 ms.
    • Bij 4G is uptime vaak alles of niks. We hebben ervaren dat de signaalsterkte goed beschrijft hoe vaak je uitval van de verbinding merkt. Hoe dichter bij een zendmast, hoe meer zekerheid over de uptime. Bij Starlink hangt dit af van het vrije zicht op de hemel voor de schotel alsook de dichtheid en positie van satellieten. Starlink is daarom op dit vlak nu minder goed voorspelbaar. Dit kan verbeteren als het satelliet netwerk wordt uitgebreid.
  • 4G vs Starlink: Datalimiet

    Zelfs ‘unlimited’ 4G abonnementen hebben over de Nederlandse grens een datalimiet. De EU-wetgeving “Roam Like At Home” dicteert dat je binnen Europa gebruik moet kunnen maken van mobiel internet zoals je dat thuis ook doet, zonder extra kosten, maar je mag wel gebonden worden aan een Fair Use Policy. Daarin vind je bij alle providers een harde datalimiet, die in verhouding staat tot je maandelijkse abonnementskosten. We hebben geen Nederlands abonnement kunnen vinden dat, in het buitenland binnen Europa, meer biedt dan 50GB per maand. Starlink biedt daarentegen in een groot deel van Europa internet aan zonder datalimiet.

  • 4G vs Starlink: Hardware

    Verbinden met 4G kan eenvoudigweg met een telefoon, die tegelijkertijd ook kan dienen als hotspot voor andere apparaten. Eventueel kan een mobiele WiFi (MiFi) router worden bijgekocht. Een Mifi router kan je makkelijker op een goede plek voor verbinding leggen en tegelijkertijd je telefoon in handbereik houden. Het heeft wel als nadeel dat je SIM-kaart dan uit je telefoon moet. Starlink heeft beduidend meer hardware afhankelijkheden; de Starlink Kit. Hierin zit een schotel met voet en 23 meter kabel, die verbinden met een flinke router die constant stroom nodig heeft. De Starlink Kit met de rechthoekige schotel verbruikt gemiddeld ongeveer 35 Watt in 220v via een omvormer.

  • 4G vs Starlink: Kosten

    Voor 4G in Europa met een datalimiet van 50GB per maand betalen we nu zo’n € 40,- per maand. Voor Starlink satelliet internet betalen we € 124,- per maand (€ 99,- voor internet, € 25,- toeslag voor Starlink RV mobiliteitspakket). Voor de Starlink Kit betalen we daarbij eenmalig € 720,-, vergelijkbaar met de aanschafkosten van een high-end telefoon, maar slechts voor één gebruiksdoel inzetbaar.

Gebruikservaringen met Starlink RV

We testen Starlink RV op verschillende locaties. Onze bevindingen per locatie lees je hieronder. We merken in de vergelijking dat Starlink niet bij uitstek gemaakt is voor een mobiele toepassing.

Starlink verzamelt gedurende de eerste 12 uur gegevens van obstructies in de omgeving van de schotel. In die periode worden obstructies en gebrek aan signaal genoteerd als ‘Unknown outages’. Tijdens Network issues en Zoeken naar signaal wordt de downtime in deze eerste periode wel afzonderlijk genoteerd in de app. Het logboek geeft altijd een zo gedetailleerd mogelijk beeld van de betrouwbaarheid van de verbinding.

Praktisch geeft dit bij vaak verplaatsen tussen verschillende locaties nog wel wat onzekerheid bij het gebruik van Starlink. Er staat immers vaak wel een boom dichtbij, sterker nog: we zoeken ze in een camper graag op voor wat schaduw en natuur. De app geeft wel een indicatie van deze beperkingen, maar we zien dat dat nog kan mee- of juist tegenvallen. Binnen een half uur is meestal wel duidelijk of de verbinding goed genoeg is.

  • Alles uitvouwen Alles inklappen
  • Gebruikservaringen met Starlink op een balkon in de stad

    Op een balkon sta je op een gebouw dat al snel voor meer dan de helft het vrije zicht op de hemel verhindert. Bovendien blijkt bij ons het balkon recht erboven een directe blokkade voor de GPS verbinding die de Starlink schotel aanvankelijk zoekt, vóór er gezocht wordt naar satellieten voor een dataverbinding. Verplaats ik de satelliet naar de uiterste rand van het balkon, dan lukt het om een behoorlijk stabiele verbinding te maken, al blijft de snelheid wel laag (max. zo snel als 4G). Ik krijg de indruk dat je hier een beetje geluk moet hebben om een satelliet te pakken te krijgen en nooit een topverbinding kan verwachten.

  • Gebruikservaringen met Starlink op een redelijk open plek in de stad

    Met rondom zo’n 20 meter zonder hoge bomen en gebouwen lukt het vlot om een behoorlijk snelle en stabiele verbinding op te zetten. Dit vind ik voor een stedelijk gebied met appartementen in hoogbouw wel een meevaller. Het zou natuurlijk niet echt een plek zijn om langdurig met de camper te staan, niet eens zozeer om het stedelijke, maar wel om het feit dat ik hier bewust een open plek heb opgezocht, zonder enige vorm van schaduw.

    In een andere stad proberen we het daarom ook om naast wat bomen een goed werkbare verbinding op te zetten. Dat lukt ook binnen afzienbare tijd.

    We proberen het nog eens op een parkeerplaats bij een McDonalds, pal naast de iconische paal van de fast-food keten die kenmerkend hoog reikt. Het lukt om een behoorlijk stabiele verbinding te krijgen, na een kwartier van zoeken en nog een enkele outage. De schotel stelt zich af richting de hemel naast de paal en lijkt daar verder niet door gehinderd te worden. De latency varieert hier van een kleine 40ms tot 90ms. Speedtest geven een wisselend beeld, van zo’n 70 tot 150 Mbps download en 30 tot 54 Mbps upload.

  • Gebruikservaringen met Starlink in een bos

    Het blijkt in een bos onmogelijk om een stabiele verbinding tot stand te brengen. Het lukt hier vlot om de benodigde GPS verbinding tot stand te brengen. Daarna richt de schotel zich hier echter nooit op een satelliet; hij blijft in een horizontale stand staan die hoort bij het zoeken naar een verbinding. Met tussenpozen van minutenlange downtime lukt het sporadisch wel om een paar seconden verbinding te krijgen, maar gedurende een avond slechts één keer lang genoeg om een speedtest te doen van een downloadsnelheid van zo’n 70Mbps.

    De tool in de Starlink app die obstructies meet via de camera van de telefoon meet in het bos zo’n 10-15% obstructie van de hemel. Dat lijkt me een onderschatting van de situatie. Als 100% zou betekenen dat je rondom jezelf vrij zicht hebt van de horizon tot het hoogste punt van de hemel, zou ik eerder inschatten dat maximaal 10-15% van de hemel hier vrij is.

  • Gebruikservaringen met Starlink op een camping

    We proberen Starlink op twee campings. Op één ook voor het eerst langer dan 12 uur, op een plek voor de camper die we allereerst kozen voor comfort bij wat bomen. Ondanks zulke obstructies krijgen we op beide plekken vlot een stabiele verbinding met snelheden van meer dan 150Mbps download en 40Mbps upload. De Starlink app geeft na 12 uur aan dat de verbinding nog wel met enige regelmaat gehinderd wordt door de bomen. Na verplaatsing van de schotel – enkele meters verder – ervaren we een hele goede verbinding.

    Starlink verbruikt gemiddeld 35W stroom (3Ah bij 12V). We leveren dat hier uit de 200Ah LiFePO4 accu die verbonden is met het zonnepaneel op de Toyota HiAce. Er is overdag voldoende zon nodig om de schotel onafgebroken te kunnen blijven voeden.

  • Vraag en antwoord: Ervaringen met Starlink in Europa

    Alles uitvouwen Alles inklappen
  • Wanneer is Starlink satelliet internet het geld waard ten opzichte van 4G?

    Voor ons lijkt Starlink satelliet internet het geld waard omdat we voor zakelijke videocalls anders een goede 4G verbinding met meer dan 50GB data per maand nodig hebben.

    We hebben een aantal factoren meegenomen in onze overwegingen. We bespreken ze hier puntsgewijs.

    De voordelen van Starlink die voor ons tellen zijn:

    1. Betere dekking dan 4G
    2. Internet zonder datalimiet
    3. Sneller internet dan 4G

    Voor ons geldt daarbij:

    1. We hebben een stabiele verbinding nodig voor zakelijke videocalls.
    2. We verwachten 50GB+ per maand te verbruiken.
    3. We hebben behoorlijke internetsnelheden nodig voor zakelijke videocalls (minimaal HSPA+).

    Voor gebruik van meer dan 50GB over 4G moeten we:

    1. Vaak relatief dichtbij een zendmast blijven
    2. Meerdere internet abonnementen combineren voor voldoende data (2x Vodafone Red Unlimited).
    3. Zendmasten opzoeken gebruiken met 3G+ capaciteit, bij voorkeur via een niet-low-budget provider.

    In de praktijk is voor ons Starlink het geld waard omdat:

    1. We niet meer gebonden zijn aan zendmasten binnen het gebied waar we toch al wilden reizen.
    2. Qua terugkomende maandelijkse kosten ongeveer evenveel kwijt zijn. Het abonnement kan gepauzeerd worden.
    3. Idem ditto bij 1.

    Daartegenover staan ook nadelen van Starlink:

    • De kostbare investering in de schotel (Starlink Kit).
    • Het feit dat Starlink nog niet een volwassen product is, dat gaat samen met een gebrek aan relevante gebruikservaringen en betrouwbare/actuele informatie.
    • De fysieke omvang van de hardware en de beperkte mobiliteit hiervan.

    We gaan testen of de voordelen inderdaad opwegen tegen de nadelen. Dat kan omdat Starlink RV 30 dagen geprobeerd kan worden. Als we niet tevreden zijn of de nadelen te zwaar blijken te wegen, kunnen we de kosten voor de Starlink kit terugbetaald krijgen.

  • Wat is het verschil tussen Starlink satelliet internet en 4G of 5G in het buitenland?

    Met een mobiel internet abonnement over 4G of 5G verbind je via een zendmast in je buurt. Het signaal voor de verbinding gaat dan praktisch horizontaal over de aarde. Gebouwen, bomen, heuvels en bergen kunnen daarbij een obstructie vormen, daardoor is niet overal dekking. Er gelden in het buitenland altijd data-limieten.

    Met Starlink satelliet internet verbind je via een schotel met een satelliet in een lage baan om de aarde. Het signaal voor de verbinding gaat dan praktisch verticaal richting de ruimte. Zolang je zicht hebt op de hemel en je in een cel bent met capaciteit voor satelliet dekking zou je een goede verbinding moeten krijgen. Er is nog geen wereldwijde dekking, maar een groot deel van Europa heeft wel dekking. Bekijk hier de kaart. Starlink satelliet internet heeft geen datalimiet.

  • Wat zijn de totale aanschafkosten voor Starlink satelliet internet in Europa?

    De totale aanschafkosten zijn:

    • Starlink Internet abonnement: €124 per maand. Het abonnement kan gepauzeerd worden.
    • Starlink Kit: eenmalig €720.
    • Starlink montage materiaal: €61 voor pivot mount.

    prijzen zijn incl. verzendkosten en 21% BTW

  • Wat kost Starlink RV?

    Het Starlink RV abonnement kost €124 per maand exclusief de eenmalige aanschaf van de Starlink Kit en extra montagemateriaal.

    Het abonnement kan gepauzeerd worden.

    prijzen zijn incl. verzendkosten en 21% BTW

  • Wat kost de Starlink Kit?

    De Starlink Kit kost eenmalig € 720,-. Dat is inclusief verzendkosten en BTW, exclusief extra montage materiaal.

    prijzen zijn incl. verzendkosten en 21% BTW

  • Wat is het stroomverbruik van Starlink?

    Starlink verbruikt gemiddeld 35W stroom (3Ah bij 12V). Daarbij is de functionaliteit om automatisch sneeuw van de schotel te smelten uitgeschakeld.

  • Wat kost het montagemateriaal voor de Starlink schotel?

    Voor montage van de schotel kan extra montagemateriaal worden aanschaft. De kosten verschillen per type montage. Bekijk de prijzen in de Starlink shop.

    prijzen zijn incl. verzendkosten en 21% BTW

  • Hoe verloopt het bestelproces van Starlink RV?

    • Starlink Kit bestellen via Starlink.com
    • Afrekenen met iDEAL
    • Account aanmaken na bestellen
    • Order status en facturen in account
    • Dag 0 – status: preparing shipment
    • Nabestellen mount (preparing shipment)
    • Dag 0 – status: order has shipped (uit Duitsland)
    • Dag 3 – status: Starlink Kit bezorgd
    • Na bezorging wordt Starlink RV automatisch geactiveerd en kunnen we direct verbinden.
  • Wat is de inhoud van de Starlink Kit?

    In de Starlink Kit zit de rechthoekige Starlink schotel met 23 meter ethernet kabel (PoE), een basis mount (4 poten) en WiFI router met stroomkabel (1,8 meter, 220V)

  • Wat zijn de afmetingen van de Starlink Kit?

    • De Starlink kit doos is 60 x 36 x 27 cm en 8,5 kilogram.
    • De Starlink schotel basis mount (4 poten) is 55 x 32 x 12cm
    • De Starlink schotel neemt in ‘opgeborgen’ stand 51,5 x 30,5 x 20 cm en 4,2 kilogram. De omvang wordt nadelig beïnvloed door het vaste deel van de voet waarin de kabel verwerkt zit, dat vastzit aan de schotel. Zonder deze voet is de schotel geen 20 cm maar 8 cm dik. De diameter van de voet is 3,4 cm.
    • De Starlink router is 25,5 x 18,5 x 6,5 cm.

Let op: Je gebruikt een oude browser met beveiligingsrisico's waarin deze website niet goed werkt.
Gebruik Chrome of kijk op Browse Happy om een nieuwe browser te installeren.